Biografi Syekh Yasin al-Fadani: Ulama Keturunan Minangkabau Penjaga Sanad Keilmuan Ulama

0
22

BincangSyariah.Com – As-sayyid Abdurrahman bin Muhammad bin Abdurrahman Al-Ahdal, seorang mufti negeri Murawah, Yaman, seperti penulis kutip dari artikel Rozi (2020) yang berjudul Biografi Syekh Yasin al-Fadani, menggubah syair berisi pujian terhadap Syaikh Yasin al-Fadani,

أنت في العلم والمعاني فريد#  وبعقد الفخار أنت الوحيد

“Engkau tak ada taranya dalam ilmu dan hakekat, Dibangun orang kejayaan kaulah satu-satunya yang jaya.”

Misbakhudi dan Rokim (2018) dalam Jurnal Universum yang berjudul Muhammad Yasin al-Fadani dan Kontribusinya dalam Sanad Keilmuan Ulama Nusantara menyebut nama lengkap beliau adalah ‘Alam al-Din Abu Fayd Muhammad Yasin bin Muhammad ‘Isa bin Udik al-Fadani al-Makki al-Syafi’i. Ia dilahirkan pada 27 Sya’ban 1337 H/1917 M di Mekkah al-Mukarramah, sebuah kota mulia tepatnya di kawasan Misfalah. Ia dilahirkan dari orangtua Syekh Muhammad ‘Isa al-Fadani dan Nyai Maimunah binti Abdullah al-Fadani, keduanya keturunan Minangkabau. Awal pendidikan Syaikh Yasin ia mendapat pengajaran langsung dari ayahnya, mulai dari ilmu membaca Al-Qur’an, tauhid, fiqh, gramatika Arab, dan lain-lain. Berkat ibunya yang juga seorang penghafal Al-Qur’an (Haafizhah), beliau mampu menghafal Al-Qur’an dengan baik dan benar pada usia 8 tahun.

Syekh Yasin al-Fadani telah berguru kepada Sayغid Muhsin al-Musawwa, Syekh Mukhtar Utsman Makhdum, Syekh Abdullah Muhammad Niar, dan Syekh Muhammad Hasan al-Masysyath selama 6 tahun di Madrasah Shaulathiyyah. Sedangkan di Madrasah Dar al-‘Ulum, Syekh Yasin belajar kepada Sayyid Muhsin al-Musawwa, Syekh Ibrahim Dawud al-Fathani, Syekh Muhammad Ali al-Makki, Syekh Zubair bin Ahmad al-Filfulani, Syekh Abdul Muhaimin al-Lasemi, Syekh Husain ibn Abdul Ghani al-Falimbani, Syekh Ahmad al-Qishthi, dan lain-lain.

Setelah dinyatakan lulus dari Madrasah Dar al-Ulum, beliau diminta oleh masyayikh madrasah untuk mengajar dan menjadi mudir disana. Di samping mengajar di Madrasah Dar al-Ulum, beliau juga aktif mengajar di Masjidil Haram. Majelis taklim beliau cukup dikenal dan diminati oleh penduduk Mekkah sehingga beliau harus membuka pelajaran tambahan di rumahnya. Di samping majelis taklim yang rutin dilakukan setiap hari, setiap bulan Ramadan beliau mengkhatamkan Kutub al-Sittah. Kajian ini senantiasa beliau tekuni hingga berjalan sampai 15 tahun lamanya.

Baca Juga :  Bahjat al-Wudluh fi Hadits Opat Puluh: Kitab 40 Hadis Karya K.H.R. Ma'mun Nawawi

Beliau senantiasa tekun menimba ilmu meskipun beliau sudah menjadi seorang guru. Beliau banyak berguru kepada ulama Timur Tengah. Adapun dalam disiplin ilmu hadis dan sanad beliau berguru kepada Syekh Umar Hamdan al-Mahrusi, Syekh Muhammad Ali Husain al-Maliki, Syekh ‘Umar Bajunaid (Mufti Syafi’iyyah Makkah), Syekh Sa’id bin Muhammad al-Yamani, dan Syekh Hasan al-Yamani. Dalam disiplin ilmu Usul al-Fiqih, gramatika Arab, Qawaid al-Fiqhiyyah, Syekh Yasin belajar kepada Syekh Muhsin ibn ‘Ali al-Falimbani al-Maliki dan Sayid ‘Alwi bin ‘Abas al-Maliki al-Makki. Dalam disiplin Ilmu Falak dan Miqat kepada Syaikh khalifah an-Nabhani.

Syekh Yasin sangat  menghormati guru-guru beliau. Karakter akhlak mulia yang dibarengi dengan kecerdasan sekaligus sifat warak mampu menjadikan beliau semakin alim. Guru-guru beliau pun mencapai lebih dari 700 orang jumlahnya. Beliau juga mempunyai kurang lebih 500 sanad keilmuan yang terkemuka. Sebegitu pentingnya sanad di mata beliau sehingga beliau melakukan pengembaraan mencari guru sebuah ilmu yang lengkap beserta sanadnya di Thaif, makkah, Madinah, Riyadh, maupun kota lainnya. Bahkan beliau sempat keluar Arab Saudi seperti Yaman, Mesir, Kuait dan negeri-negeri lainnya.

Berbicara mengenai sanad keilmuan khususnya di Indonesia, tak bisa dilepaskan dari Syekh Yasin al-Fadani. Beliau mempunyai kontribusi besar terhadap ulama nusantara meskipun beliau tidak menetap di Nusantara. Sebelum wafat pada tahun 1990, beliau mengijazahkan kitabnya, al-‘Iqd al-Farid min Jawahir al-Asanid yang berisi kumpulan sanad kepada para kiai pengasuh pondok pesantren di Indonesia seperti K.H. Mahrus Ali (Lirboyo, Kediri), K.H. Abdul Basyir Hamzah (Meranggen, Demak), K.H. Maimun Zubair (Sarang, Rembang), K.H. Syafiq Nabhan (Kudus), K.H. M. Cholil Bisri (Raudhatu al-Thalibin, Rembang), K.H. Abdullah Faqih (Langitan, Tuban), K.H. Syafi’i Hadzami (Jakarta), dan lain sebagainya.

Baca Juga :  Biografi K.H. Maimun Zubair: Mengabdi Untuk Pesantren dan Negeri

Syekh Yasin al-Fadani telah mengarang kurang lebih 102 kitab. Dimana 9 kitab tentang ilmu hadis, 25 kitab tentang ilmu dan ushul fikih, 36 buku tentang ilmu falak, dan sisanya tentang Ilmu-ilmu yang lain. Kitab-kitab karangan beliau itu telah banyak dijadikan rujukan oleh lembaga-lembaga pendidikan Islam baik di Mekkah maupun Asia Tenggara.

Adapun karya-karya Syekh Yasin al-Fadani dalam bidang Ilmu al-Hadis antara lain: Ad-Dur al-Mandhud fi Syarh Sunan abi Dawud, al-‘Iqd al-Farid min Jawahir al-Asanid, Fathu al-‘Alam Syarah Buluugh al-Maram, Arba’un Hadithan min Arba’ina Kitaban ‘an Arba’ina Syaikhan, Arba’un al-Buldaniyyah Arba’un Haditsan ‘an Arba’in Syaikhan min Arba’ina Baladan, Arba’un Hadithan min Riyadh al-Jannah min Atsari Ahli al-Sunnah, dan lain-lain.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here